Krok 1: Przygotowanie i złożenie wniosku
Wszystko zaczyna się od wniosku o ogłoszenie upadłości. Od 1 grudnia 2021 roku składa się go wyłącznie elektronicznie, przez Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ, krz.ms.gov.pl). Potrzebne jest konto w systemie i uwierzytelnienie profilem zaufanym lub e-dowodem. Opłata sądowa wynosi 30 zł.
Na tym etapie zbierasz i podajesz komplet informacji: wykaz majątku, listę wierzycieli z kwotami, dane o dochodach i kosztach utrzymania oraz uzasadnienie niewypłacalności. To najważniejszy moment całej sprawy — rzetelnie przygotowany wniosek przesądza o sprawnym przebiegu reszty postępowania.
Krok 2: Ogłoszenie upadłości i wyznaczenie syndyka
Sąd bada wniosek i — jeśli jest kompletny, a dłużnik faktycznie niewypłacalny — wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości. To przełomowy moment: od tej chwili dłużnik jest formalnie „upadłym”, a jego majątek staje się masą upadłości.
W tym samym postanowieniu sąd wyznacza syndyka — osobę, która przejmuje zarząd nad majątkiem, ustala jego skład i prowadzi likwidację. Od momentu ogłoszenia dłużnik traci prawo samodzielnego rozporządzania majątkiem wchodzącym do masy. Postanowienie i dalsza komunikacja publikowane są w KRZ.
Krok 3: Ustalenie masy upadłości i listy wierzytelności
Syndyk sporządza spis inwentarza — ustala, co dokładnie wchodzi do masy upadłości. Weryfikuje przy tym majątek dłużnika w rejestrach, bazach i na podstawie dokumentów. Równolegle wierzyciele zgłaszają swoje wierzytelności, a syndyk buduje z nich listę wierzytelności: kto, ile i z jakiego tytułu ma otrzymać z podziału.
Dla dłużnika to etap współpracy: syndyk może prosić o dokumenty i wyjaśnienia. Rzetelne odpowiadanie na te prośby jest w interesie samego dłużnika — buduje obraz uczciwego uczestnika postępowania, co ma znaczenie na etapie planu spłaty.
Krok 4: Likwidacja majątku
Kolejny etap to likwidacja majątku, czyli spieniężenie składników masy upadłości. Syndyk sprzedaje nieruchomości, wartościowe ruchomości i inne składniki, a uzyskane środki przeznacza na zaspokojenie wierzycieli.
To najczęściej budzi lęk, ale warto pamiętać o zabezpieczeniach. Do masy nie wchodzą przedmioty codziennego użytku niezbędne dłużnikowi i rodzinie, narzędzia potrzebne do pracy zarobkowej ani chroniona część wynagrodzenia. A gdy sprzedawane jest mieszkanie lub dom dłużnika, z uzyskanej sumy wydziela się kwotę na wynajem innego lokum na okres od 12 do 24 miesięcy. Celem nie jest pozostawienie człowieka na bruku, lecz uczciwe rozliczenie z wierzycielami.
Krok 5: Plan spłaty wierzycieli albo umorzenie bez planu
Po likwidacji majątku sąd decyduje, w jaki sposób dojdzie do oddłużenia. Są dwie główne ścieżki:
- Plan spłaty wierzycieli — sąd ustala, jaką część dochodów przez określony czas dłużnik przeznacza na spłatę. Standardowo plan trwa do 36 miesięcy, a jeśli dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub przez rażące niedbalstwo — do 84 miesięcy.
- Umorzenie bez planu spłaty — gdy dłużnik jest trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat (np. z powodu wieku, choroby, braku perspektyw dochodowych), sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu.
Plan spłaty jest dopasowany do realnych możliwości dłużnika — chodzi o kwotę, którą faktycznie da się płacić przy zachowaniu środków na godne utrzymanie.
Krok 6: Umorzenie zobowiązań
To finał całej drogi. Po wykonaniu planu spłaty (albo od razu, przy umorzeniu bez planu) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu zobowiązań. Objęte nim długi przestają istnieć — dłużnik zaczyna od nowa, bez ciągnącego się za nim bagażu.
Trzeba jednak pamiętać, że nie wszystko podlega umorzeniu. Poza oddłużeniem pozostają m.in. alimenty, grzywny i kary orzeczone w postępowaniu karnym, obowiązek naprawienia szkody z przestępstwa, renty odszkodowawcze oraz zobowiązania umyślnie zatajone. Te trzeba regulować dalej, mimo zakończenia upadłości.
Ile to trwa i od czego zacząć
Czas trwania zależy od majątku i stopnia skomplikowania sprawy — od kilku miesięcy do etapu planu spłaty, a potem tyle, ile trwa sam plan (do 36 lub do 84 miesięcy). Postępowania bez majątku i z umorzeniem bez planu bywają najkrótsze.
Najważniejsze, że każdy z tych kroków da się przejść spokojnie, jeśli dobrze zacznie się od wniosku. upadlosc123.pl nie jest kancelarią — jesteśmy operatorem współpracującym z Kancelarią Adwokacką Łukasza Stabryły z Sanoka, a w modelu human-in-the-loop kluczowe elementy weryfikuje adwokat. Zacznij od darmowej oceny, żeby sprawdzić, na którym etapie realnie jesteś. Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.